A. Pengertian Geguritan
Geguritan yaiku
salah sijining karya sastra jawa ingkang kawujud saking rasa ing ati kang
diungkapaken kaliyan penyair ngagem bahasa ingkang gadah irama , rima , mitra ,
bait lan penyusan lirik kang gadah arti utawa makna wonten ing lirik geguritan.
Geguritan uga kawujud saking
ungkapan perasaan lan pikiran penyair . Geguritan ing bahasa Indonesia uga
kasebut puisi.
B. Ciri - ciri geguritan
Ciri - ciri wonten ing geguritan
yaiku :
- duweni
patokan utawa aturan geguritan kayata duweni guru lagu , guru wilangan ,
lan guru gatra
- duweni
makna utawa arti ana ing lirik lirik e
- duweni
bahasa ingkang endah lan mentes
- Ing
teks geguritan ono jeneng pengarang / pangriptane posisi ne ning ngarep
tembang geguritan
C. Unsur - unsur intrinsik
Geguritan uga
duweni unsur unsur intrinsik kaya puisi lan karya sastra liyane , unsur unsur
intrinsik ana ing geguritan inggih punika :
- Tema
- Bahasa
kang endah
- Judul
Geguritan
- Diksi
- Citra
- Purwakanthi
- Amanat
kang ono ing jero ne geguritan
D. Jenis - jenising Geguritan
Geguritan miturut
kegunaane ono 3 macem , jenis jenise inggih punika :
- Jenis
Geguritan Ingkang gambarake kondisi utawa peristiwa (deskriptif)
- Jenis
Geguritan Ingkang nyeritakake kondisi utawa pengalaman (naratif)
- Jenis
Geguritan Ingkang pasemon utawa duweni isi kritikan utawa sindiran
E. Syarat syarat maca Geguritan
Wong moco geguritan ugo duweni
syarat syarat , lan ora sembarangan ingkang moco geguritan . Syarat syarate
yaiku :
- Wirama
--> Cendek duwure nada utawa keras lemahe swara.
- Wirasa
--> Perasaan utawa penghayatan ketika moco geguritan
- Wiraga
--> Polah utawa gerake ketika moco geguritan
- Wicara --> lancar orak e moco geguritan
A. RINGKESAN PIWUCAL
Geguritan utawi guritan aslinipun saking tembung
lingga gurit, tegesipun :
1. Tulisan ingkang
awujud tatahan
2. Kidung utawi
tembang
Nggurit
tegesipun :
1. Ngarang tembang
utawi kidung, utawi rerepan
2. Nglakokaken tembang utawi kidung
Miturut
kamus utawi bausatra, geguritan menika uran-uran utawi
karangan kang pinathok kados tembang, nanging guru gatra, guru wilangan, lan
guru lagunipun boten ajeg. Menawi miturut Sadlidinata (1994:45), geguritan
inggih menika iketaning basa ingkang memper syair (syair jawi gagrag enggal).
Wonten malih ingkang mastani tembung gegurit asalipun saking tembung gerita.
Tembung gerita lingganipun gita, tegesipun tembung utawi syair
geguritan jawi sakawit dipun panggihaken wonten ing tembang-tembang dolanan.
Samenika
wujud wohing kasusatran piisi warni-warni wujud dhapukanipun. Adhedasar
dhapukanipun ukara lan pangrakiting tembung, warni-warni araning geguritan
kados wonten ngandap menika:
1. Syair
kalih gatra sapadan aran gita dwigatra
2. Syair tigang
gatra sapadan aran gita trigatra
3. Syair
sekawan gatra sapadan aran gita caturgatra
4. Syair
gangsal gatra sapadan aran gita pancagatra
5. Syair
enem gatra sapadan aran gita sadgatra
6. Syair
pitu gatra sapadan aran gita saptogatra
7. Syair
wolu gatra sapadan aran gita hastagatra
8. Syair
sanga gatra sapadan aran gita nawagatra
9. Syair-syair
dhapur sonata
10. Syair
bebas
B. JINISIPUN
GEGURITAN
Geguritan
jinisipun wonten kalih :
1. Geguritan gagrak lawas
Geguritan menika ngginakaken basa
jawa kina lan kapérang wonten ing pupuh–pupuh tembang, kawengku guru gatra,
guru lagu, lan guru wilangan. Geguritan menika ugi kalebet golonganipun
tembang utawi lelagon kang ngangge Purwakanti guru-swara.
Paugeranipun
geguritan gagrak lawas ingkang sampurno inggih punika:
a. Cacahipun gatra mboten ajeg,
nanging lumrahipun sakedhikipun wonten sekawan gatra.
b. Cacah wandanipun gatra satunggal lan
satunggalipun tetep sami
c. Dong-ding utawi guru lagunipun
sedaya manggen wonten wekasipun gatra runtut inggih punika ngangge purwakanti
guru swara.
d. Sangajengipun
ukara (gatra) ingkang kawiwitan ngangge bebuka “sun gegurit”nanging
mboten ateges saben pada/bait wonten tembungipun “sun
gegurit”. Tembungipun “sun gegurit” naming wonten nginggil piyambak.
Tuladha:
Sun gegurit,
Wateke wong kampung jati
Bekti marang yayah wibi
Setya marang sakeh janji
2. Geguritan gagrak anyar
Geguritan gagrag
anyar ngginakakén basa Jawa jaman samenika lan dipunserat ngangge aksara
latin, lan sampun ngginakakén kertas/ dluwang. Geguritan gagrag anyar mboten
kapérang wonten ing pupuh–pupuh tembang lan mboten ngangge tembung “sun
gegurit”, sampun mboten kawengku guru gatra, guru lagu, lan guru wilangan,
pramila jinising geguritan gagrag anyar menika saged
dipunwastani puisi Jawa bebas.
Sekolahanku…
Panggonan anggonku golek ilmu
Sekolahanku…
Diwulang dening Bapak-ibu Guru
Panggonan anggonku golek ilmu
Sekolahanku…
Diwulang dening Bapak-ibu Guru
Sekolahanku…
Sinau, maca buku
Ing Panggonan iki
Aku diajari supaya karo wong tuwaku kudu bekti
Sinau, maca buku
Ing Panggonan iki
Aku diajari supaya karo wong tuwaku kudu bekti
Ing
panggonan iki
Aku diajari marang kanca aja srei
Diparingi PR kanggo gladhen
Kanggo sangu urip ing tengahing bebrayan
Aku diajari marang kanca aja srei
Diparingi PR kanggo gladhen
Kanggo sangu urip ing tengahing bebrayan
Aku
percaya…
Sanajan abot kudu dilakoni
Kabeh mau kanggo kepentingan pribadhi
kareben ngesuk dadi wong kang aji
miguna tumprap bangsa lan nagari
Sanajan abot kudu dilakoni
Kabeh mau kanggo kepentingan pribadhi
kareben ngesuk dadi wong kang aji
miguna tumprap bangsa lan nagari
https://jatengprov.go.id/publik/nyerat-geguritan-nguripi-budaya-jawa/
IG: @juliyastyles_
I PURPLE YOU
I PURPLE YOU
MATUR NUWUN

Materinya bagus banget
BalasHapusgood👌
BalasHapusGood❤️
BalasHapus👏
BalasHapus💜💜💜💜💜💜💜
BalasHapusSangat membantu materinya
BalasHapusSangat membantu banget. Aku jadi tau lebih dalam soal suku ibuku^^
BalasHapusNice o
BalasHapusMaturnuwun. Membantu sekali
BalasHapusLanjutkan 👌
BalasHapusSangat bermanfaat
BalasHapus💝
BalasHapusBermanfaat dan menginspirasi.
BalasHapusBerguna banget,jadi nambah pengetahuan tentang suku jawa
BalasHapusMugi bermanfaat ilmune mantap
BalasHapusBermanfaat kanggo sinau😁, matur nuwun🙏🙏🙏
BalasHapus👌👌👌👌👌
BalasHapusBagus. Lanjutkan
BalasHapusWah sae😍
BalasHapusMantap
BalasHapusMantap
BalasHapusSangat bermanfaat
BalasHapusSipp
BalasHapusSangat bermanfaat, tetap semangat menulisnya
BalasHapusWahhhh aku jadi pengen belajar geguritan
BalasHapus